Pakiet Deregulacyjny - co się zmieni dla przedsiębiorców

Sejm przyjął Pierwszy Pakiet Deregulacyjny, który wprowadza zmiany dla przedsiębiorców. Szczegóły w artykule.

Pakiet zakłada m.in. skrócenie planowanych kontroli u mikroprzedsiębiorstw z 12 do maksymalnie 6 dni roboczych w ciągu roku. Ich częstotliwość będzie ponadto dostosowana do zidentyfikowanego stopnia ryzyka związanego z wykonywaną przez przedsiębiorcę działalnością. W firmach o niskim ryzyku kontrole nie będą mogły zdarzać się częściej niż raz na 5 lat, a w przedsiębiorstwach średniego ryzyka – raz na 3 lata. Firmy będą miały także możliwość wniesienia sprzeciwu wobec czynności kontrolnych.

Zanim do kontroli w ogóle dojdzie, przedsiębiorca powinien otrzymać wstępną listę wymaganych informacji i dokumentów, dzięki czemu będzie mógł się lepiej przygotować. 

 

Postępowanie administracyjne 

Wprowadzona została tzw. decyzja hybrydowa. O ile główna treść decyzji administracyjnej (np. postanowienie, nakaz, zezwolenie) będzie nadal wydawana w formie papierowej, o tyle wszelkie załączniki do niej, takie jak szczegółowe uzasadnienia, mapy, wykresy czy inne dokumenty, będą przekazywane w formie elektronicznej. 

Ogłoszono także odejście od zasady dwuinstancyjności na rzecz jednoinstancyjności w niektórych postępowaniach administracyjnych. Chodzi m.in. o: 

• ustalanie warunków zabudowy w prostych i niekontrowersyjnych przypadkach, 
• wpisy do rejestru działalności gospodarczej, 
• formalne decyzje techniczne o powtarzalnym charakterze, np. zatwierdzanie projektów czy wydawanie certyfikatów zgodności. 

Decyzja będzie w tych przypadkach od razu wiążąca, bez odwoływania się do wyższej instancji administracyjnej.

Pozostałe zmiany w zakresie prawa administracyjnego to m.in. dodatkowe zachęty do prowadzenia mediacji, możliwość umarzania należności z tytułu kar administracyjnych z urzędu, a także rezygnacja z wymogu przedkładania w urzędzie dokumentu prokury lub pełnomocnictwa, o ile umocowanie można wykazać w oparciu o publiczne rejestry, np. KRS, CEIDG.

 

Nowe zasady tworzenia prawa gospodarczego

Pakiet wprowadza 6-miesięczne vacatio legis dla projektów ustaw, które nakładają nowe obowiązki dla przedsiębiorców. Takie ustawy będą mogły wejść w życie nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia ich w Dzienniku Ustaw.

Do tego dochodzi zasada “one in, one out”, która głosi, że każde nowe obciążenie administracyjne będzie równoważone poprzez zniesienie innego w tym samym lub zbliżonym obszarze. 

Wprowadzono także dwa nowe obowiązki dla ustawodawcy: oceny skutków regulacji po 2 latach od jej wejścia w życie, a także cyklicznego opracowywania rządowego Programu Regulacyjnego. 

 

Dodatkowe rozwiązania

• możliwość zawierania umowy leasingu w formie dokumentowej; 
• zmiana definicji rzemiosła i rzemieślnika, co pozwoli prowadzić działalność rzemieślniczą w różnych formach prawnych, np. spółkach; 
• doprecyzowanie dotyczące używania numeru PESEL jako identyfikatora podatkowego w odniesieniu do tzw. działalności nierejestrowanej; 
• doprecyzowanie zasad liczenia karencji przy ponownym korzystaniu z tzw. Małego ZUS Plus. 

Pakiet Deregulacyjny - kiedy wejdzie w życie

Wejście w życie większości zmian planowane jest po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. Wyjątek stanowią m.in.: 

• zmiany dot. kontroli przedsiębiorców, te wg projektu wejdą w życie 1 stycznia 2026; 
• zmiany proponowane w odniesieniu do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy - Prawo zamówień publicznych. Te miałyby wejść w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia.