Rachmistrz i Rewizor GT – Czym jest Jednorazowa amortyzacja środka trwałego, jakie są limity, kiedy można stosować i jak je zaewidencjonować?

Programy Rachmistrz GT i Rewizor GT umożliwiają naliczenie amortyzacji jednorazowej. W zależności od podstawy prawnej odpis może obejmować całą wartość początkową środka trwałego albo jej część mieszczącą się w dostępnym limicie.

Amortyzacja jednorazowa fabrycznie nowych środków trwałych – limit 100 000 zł

Rozwiązanie dotyczy nabytych fabrycznie nowych środków trwałych zaliczonych do grup 3–6 i 8 KŚT. Odpisów dokonuje się w roku podatkowym, w którym składniki zostały wprowadzone do ewidencji. Warunkiem skorzystania z tej możliwości jest spełnienie jednego z poniższych kryteriów:

• Wartość początkowa jednego środka trwałego nabytego w roku podatkowym wynosi co najmniej 10 000 zł.

• Łączna wartość początkowa co najmniej dwóch środków trwałych nabytych w roku podatkowym wynosi co najmniej 10 000 zł, a wartość każdego z nich przekracza 3 500 zł.

Limit 100 000 zł dotyczy roku podatkowego, a nie pojedynczego składnika. Obejmuje również zaliczone do kosztów uzyskania przychodów wpłaty na poczet nabycia tych środków trwałych. Podstawę prawną stanowią art. 22k ust. 14–21 ustawy o PIT oraz art. 16k ust. 14–21 ustawy o CIT.

Amortyzacja jednorazowa w ramach pomocy de minimis – limit 50 000 euro

Z tej możliwości mogą korzystać mali podatnicy oraz podatnicy rozpoczynający działalność gospodarczą w danym roku podatkowym, z uwzględnieniem ustawowych wyłączeń. Dotyczy ona środków trwałych z grup 3–8 KŚT, z wyłączeniem samochodów osobowych. Składniki mogą być nowe lub używane.

Roczny limit odpisów wynosi równowartość 50 000 euro. W 2026 roku jest to 213 000 zł. Amortyzacja ta stanowi pomoc de minimis, dlatego skorzystanie z niej wymaga również spełnienia warunków dotyczących tej pomocy. Podstawę prawną stanowią art. 22k ust. 7–13 ustawy o PIT oraz art. 16k ust. 7–13 ustawy o CIT.

Amortyzacja jednorazowa składników o wartości do 10 000 zł

Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł mogą zostać zamortyzowane jednorazowo w miesiącu oddania do używania albo w miesiącu następnym. Jest to odrębna możliwość, wynikająca z art. 22f ust. 3 ustawy o PIT oraz art. 16f ust. 3 ustawy o CIT.

Uwaga! Limity 100 000 zł i 50 000 euro dotyczą odrębnych rozwiązań. Jeżeli dany środek trwały spełnia warunki obu z nich, należy wybrać jedną podstawę dokonania odpisu.

Naliczenie amortyzacji jednorazowej w programie

Aby naliczyć amortyzację jednorazową, należy:

1. Dodać kartotekę środka trwałego zgodnie z instrukcją dostępną tutaj.

2. Dodać dokument OT przyjęcia do użytkowania. W polu Metoda umarzania wybrać Jednorazowa i wskazać rodzaj limitu odpowiedni dla zastosowanej podstawy prawnej. Szczegółowa instrukcja dodawania dokumentu OT znajduje się tutaj. Wartość limitu amortyzacji jednorazowej można sprawdzić w parametrach Podatki i koszty.​​​

Uwaga! Od wersji 1.90 można określić wartość stanowiącą koszt, np. w przypadku otrzymania dotacji na zakup składnika majątku. Wartość niestanowiąca kosztu zostanie wyliczona na podstawie wartości początkowej oraz wartości stanowiącej koszt.​

​

3. Zapisać dokument OT. Program wyświetli komunikat umożliwiający naliczenie amortyzacji. Wybrać odpowiedź potwierdzającą wykonanie tej operacji.

4. Zatwierdzić plan amortyzacji i naliczyć odpis.

Po naliczeniu amortyzacji środek trwały będzie widoczny w zestawieniu Środki trwałe amortyzowane jednorazowo, umożliwiającym kontrolę wykorzystania limitu.

Uwaga! Jeżeli wartość odpisu przekracza pozostały limit, jednorazowo można zamortyzować tylko część mieszczącą się w tym limicie. Pozostałą wartość amortyzuje się od następnego roku podatkowego na zasadach właściwych dla danego składnika.

W takiej sytuacji program wyświetli ostrzeżenie, a po zapisaniu dokumentu OT zapyta o naliczenie amortyzacji do wysokości limitu. Po wykonaniu tej operacji pojawi się pytanie o zmianę amortyzacji na koniec roku. Odpowiedź twierdząca otworzy okno, w którym należy określić parametry amortyzacji obowiązujące od następnego roku podatkowego.

Temat należy do podstawowych zagadnień dotyczących środków trwałych w Rachmistrzu GT oraz Rewizorze GT.